Estonia po i zhvendos trupat e saj më të gatshme për luftë më afër kufirit me Rusinë dhe po blen armë të afta për të goditur thellë në vendin fqinj, ndërsa përgatitet për një agresion të mundshëm rus përtej kufijve të Ukrainës. Lajmi raportohet nga Financial Times, duke cituar zyrtarë të paidentifikuar, përfshirë drejtues të shërbimeve ushtarake dhe të inteligjencës së Estonisë.
Ata nuk besojnë se Moska dëshiron një luftë në shkallë të plotë me NATO-n (të paktën në dy vitet e ardhshme), por sugjerojnë se ajo po përgatitet për një konflikt të mundshëm në të ardhmen me një shtet baltik.
Estonia konsiderohet më e ndjeshme ndaj agresionit të hapur nga Rusia midis shteteve baltike, duke pasur parasysh gjeografinë dhe madhësinë e saj. Në të njëjtën kohë, Estonia është anëtare e NATO-s, kështu që çdo agresion i mundshëm rus kundër saj do të aktivizonte Nenin 5 të Aleancës mbi mbrojtjen kolektive.
Zyrtarët e intervistuar nga gazetarët e FT kanë frikë nga një sulm i kufizuar nga Rusia që synon të vërë në provë Nenin 5 të NATO-s dhe thonë se as ata dhe as Aleanca nuk janë aktualisht në gjendje ta pengojnë me siguri një skenar të tillë.
“Parandalimi nuk po funksionon. Një deri në katër vitet e ardhshme do të jenë një periudhë kritike për të gjithë ne në shtetet baltike për të zgjidhur këtë çështje”, tha një zyrtar i lartë i inteligjencës ushtarake estoneze.
Estonia nuk ka forcën e vet ajrore dhe mbështetet te NATO-ja për të siguruar sigurinë e hapësirës së saj ajrore, kështu që i është dashur të miratojë një strategji të “mbrojtjes aktive”.
“Ne duhet të fillojmë në kufi dhe të fitojmë që në betejat e para”, tha koloneli Tarmo Kundla, komandant i Brigadës së Parë të Këmbësorisë, forca kryesore luftarake e vendit.
Sipas strategjisë së re, njësia e tij do të zhvendoset përgjithmonë nga Tapa në Jõhvi, 50 km larg kufirit rus, ku po ndërtohen baza të reja për të strehuar ushtarët e tij.
Një bazë po ndërtohet gjithashtu në vetë Narva, e projektuar për të akomoduar 200 ushtarë në mënyrë të përhershme, si dhe 800 të tjerë në rast krize.
Estonia ka rritur shpenzimet e saj ushtarake me 42% (në 2.4 miliardë) dhe po ndryshon llojet e armëve që blen. Vitin e kaluar, vendi nënshkroi kontrata për të blerë nëntë sisteme amerikane raketash me shumë lëshues HIMARS, raketa balistike M57 me një rreze veprimi deri në 300 km dhe nëntë sisteme Chunmoo MLRS të Koresë së Jugut me një rreze veprimi të ngjashme. Një oficer i lartë i vendosur në Tapa vuri në dukje se Shën Petersburgu është 260 km larg.
Pas pushtimit të Krimesë nga Rusia, planifikuesit ushtarakë estonezë zhvilluan një doktrinë mbrojtëse që përcaktonte se, në rast agresioni nga Moska, forcat e rekrutuara të vendit do të mobilizoheshin me shpejtësi dhe do të nisnin një “mbrojtje shumë taktike, por pothuajse në stilin guerilas”, duke përdorur njohuritë e tyre për terrenin kënetor dhe pyjor të vendit për të ushtruar presion mbi trupat ruse dhe për t’u shkaktuar atyre viktima të rënda derisa të mbërrinin përforcimet e NATO-s.
Megjithatë, duke vëzhguar veprimet e Rusisë në Ukrainë, udhëheqja ushtarake e Estonisë arriti në përfundimin se një plan i tillë nuk do të funksiononte sepse Kremlini nuk i merr parasysh viktimat. Estonia gjithashtu vuri në dukje se nëse forcat ruse pushtojnë territorin e saj, ato nuk do ta dorëzojnë atë, por përkundrazi do të luftojnë për ta mbajtur atë – edhe nëse gjithçka atje shkatërrohet.
Estonia ka një forcë luftarake rezervë të trajnuar deri në 230,000 persona – gati një e pesta e popullsisë së saj. Megjithatë, ushtria e saj e rregullt përbëhet vetëm nga 4,200 persona. Në një skenar lufte ose para luftës, këto forca mund të shtohen me 39,500 rezervistë të gatishmërisë së lartë, secili prej të cilëve mund të vendoset brenda pak orësh në njësinë specifike me të cilën është trajnuar për luftime. 40,000 rezervistë të tjerë të trajnuar do të jenë gati për vendosje në baza ad hoc.
Estonia shpreson që aleatët e saj në NATO do të luajnë gjithashtu një rol kyç në qëndrimin e ri mbrojtës të vendit, duke ndihmuar në pengimin e një sulmi. Në të njëjtën kohë, zyrtarët e NATO-s kanë frikë se kërcënimi për shtetet baltike do të jetë shumë më serioz nëse arrihet një marrëveshje paqeje midis Ukrainës dhe Rusisë. Në këtë rast, dhjetëra mijëra trupa ruse me përvojë luftarake mund të ridislokohen në kufirin me NATO-n.
“Ne kishim frikë nga lufta në Ukrainë. Tani kemi frikë nga fundi i luftës”, tha një zyrtar i lartë i inteligjencës estoneze.
Më 17 shtator, Estonia njoftoi se është e gatshme të mbyllë menjëherë kufirin e saj me Rusinë , nëse atje shpallet një mobilizim i detyrueshëm i përgjithshëm dhe kjo përbën një kërcënim për vendin baltik.
Më 1 tetor, qeveria estoneze vendosi të ndalojë tranzitin e grurit nga Rusia dhe Bjellorusia në përgjigje të sulmeve të Rusisë ndaj porteve detare të Ukrainës.
