IRAN- Reuters ka publikuar një analizë mbi mungesën e Mojtaba Khameneit, duke e cilësuar atë si një mister që po thellohet dhe po shndërrohet në një përgjegjësi (barrë) për stabilitetin e Republikës Islamike.
Sipas raportimit të agjencisë, që nga emërimi i tij si Udhëheqës Suprem më 8 mars një javë pas sulmit ku u vra i ati, Ajatollah Ali Khamenei, Mojtaba nuk është shfaqur asnjëherë në publik, nuk ka dhënë asnjë intervistë dhe asnjë regjistrim zëri apo imazh i ri nuk është bërë publik.
Burime të larta për Reuters konfirmojnë se ai pësoi shpërfytyrime në fytyrë dhe lëndime të tjera gjatë goditjes së shkurtit, gjë që e ka mbajtur atë larg syve të publikut, pavarësisht faktit se ai vijon të marrë vendime strategjike.
Analiza thekson se kjo 'zhdukje' po nxit shqetësim te qytetarët iranianë dhe vë në pikëpyetje autoritetin e tij në një kohë kur vendi po përballet me rikthim të armiqësive me SHBA-në dhe trazira të brendshme.
Ekspertët argumentojnë se, ndërsa Garda Revolucionare mban aktualisht kontrollin e vendit, mungesa e një lideri që shfaqet fizikisht dhe projekton forcë është e paqëndrueshme në planin afatgjatë për një shtet teokratik.
"Vendndodhja e Mojtaba Khameneit ka qenë një mister për iranianët dhe pjesën tjetër të botës që nga emërimi i tij si udhëheqës suprem një javë pas sulmit që vrau të atin në fund të shkurtit.
Mungesa e tij në ceremonitë kryesore të varrimit për ish-udhëheqësin Ajatollah Ali Khamenei ishte aq e plotë saqë nuk pati as edhe një mesazh të shkruar, duke i lënë njerëzit të hamendësonin për planet e tij për Iranin në një kohë të trazuar në historinë 47-vjeçare të Republikës Islamike.
I vendosur me mbështetjen e Gardës së fuqishme Revolucionare , ai pësoi shpërfytyrime në fytyrë dhe lëndime të tjera gjatë sulmit, thonë burime të larta. Ata thonë se ai ka qenë duke marrë vendime, por ende nuk është ndjerë mjaftueshëm mirë për t'u shfaqur në publik.
Tani, pas rigjallërimit të armiqësive me SHBA- në këtë javë , roli dhe shëndeti i tij janë shqetësim kritik — dhe në rritje. "E kuptoj që, nga pikëpamja e sigurisë, ai nuk duhet të shfaqet në publik. Por vendi po kalon një kohë shumë të vështirë", tha Taghi, 47 vjeç, pronar i një dyqani në Isfahan, i cili kërkoi të mos e jepte mbiemrin e tij. "Ekziston nevoja që Udhëheqësi Suprem të shihet. Edhe nëse është plagosur, njerëzit duhet të shohin se ka një udhëheqës dhe se ai po e drejton vendin."
TË AFËRM TË TJERË PËRFAQËSOJNË FAMILJEN SUNDIMTARE
Koreografia e varrimit të së enjtes, me lutje për të ndjerin Khamenei të drejtuara mbi arkivolin e tij nga tre djemtë e tij të tjerë në faltoren më të shenjtë të Iranit, nënvizoi vendin qendror të marrëdhënieve familjare midis udhëheqjes së Republikës Islamike.
Tre vëllezërit e Mojtaba Khameneit nuk shihen si lojtarë të rëndësishëm politikë në Iran - ose nuk ka gjasa të bëhen të tillë - megjithëse të gjithë janë bërë klerikë të lartë. Por Ali Khomeini, nip i themeluesit të revolucionit të Iranit të vitit 1979, do të flasë në emër të Mojtabas në një ceremoni zie të premten, një shenjë respekti për mënyrën se si lidhje të tilla familjare përdoren për të theksuar vazhdimësinë në sistemin klerikal.
Kishte pasur spekulime se Mojtaba Khamenei do të shfaqej më në fund — nëse jo personalisht, atëherë me një mesazh të regjistruar apo edhe me fotografi të reja — kur babai i tij të varrosej më në fund në faltoren me kupolë të artë.
Burime të larta në Iran ia kanë atribuar mungesën e ndonjë imazhi apo regjistrimi të ri zëri që nga emërimi i tij më 8 mars nga një asamble klerike, konsideratave shëndetësore dhe të sigurisë.
Rreziqet e sigurisë janë të konsiderueshme duke pasur parasysh vrasjen e babait të tij në sulmet e para amerikane dhe izraelite të një lufte të panjoftuar të nisur në mes të përpjekjeve diplomatike për të zgjidhur mosmarrëveshjet e vendeve me Iranin.
Dhe si një figurë politike, strategjike, fetare dhe revolucionare që mban autoritetin përfundimtar në Iran, atij mund t’i duhet të duket më i aftë fizikisht nga sa ia lejon ende rikuperimi i tij. Fjala e fundit zyrtare për gjendjen e tij erdhi nga Presidenti Masoud Pezeshkian, i cili tha në maj se u takua me udhëheqësin dhe se gjendja e tij po përmirësohej. Ndërsa Garda Revolucionare duket se e ka nën kontroll vendin për momentin, nuk është e qartë se sa gjatë mund të qëndrojë larg syve udhëheqësi i një shteti teokratik.
"Si mund të kesh një pasardhës karizmatik kur pasardhësi nuk është aty? Do të jetë problem për ta edhe nëse e lënë pas dore për momentin. Nuk është e qëndrueshme në planin afatgjatë", tha Ali Ansari, profesor i historisë moderne në Universitetin St Andrews në Skoci.
UDHËHEQËSI I RI NDËRTOI MARRËDHËNIE TË NGUSHA ME ROJAT
Mungesa e tij po fillon t’i bezdisë iranianët, me më shumë se 20 prej atyre që Reuters ka kontaktuar gjatë javëve të fundit që kanë shprehur shqetësim për këtë në bisedat rreth politikës iraniane.
"Mungesa e udhëheqësit suprem, tani që lufta ka mbaruar, do të çojë në rritje të pasigurisë dhe çrregullimit në vend, veçanërisht pas varrimit të udhëheqësit të ndjerë", tha Mohammadreza, një mësues 51-vjeçar në Teheran.
Roli i udhëheqësit suprem është i ndryshëm nga ai i shumicës së krerëve të tjerë të shteteve, me ideologjinë zyrtare të Iranit që e njeh mbajtësin e detyrës si përfaqësues në tokë të imamit të 12-të të Islamit shiit, i cili u zhduk në shekullin e nëntë.
Nuk është e qartë se çfarë do të bëjë Mojtaba Khamenei me këtë. Udhëheqësi i parë, Ajatollah Ruhollah Khomeini, ishte babai karizmatik i revolucionit dhe dijetari fetar më i nderuar i Iranit, një njeri, qëndrimi i paprekshëm dhe sjellja e ashpër e të cilit frymëzonin bindje të padiskutueshme.
Pasardhësi i tij, Ali Khamenei, kishte qenë president kur u emërua udhëheqës, por nuk ishte parë kurrë si një figurë veçanërisht e lartë fetare dhe fillimisht i mungonte autoriteti i Khomeinit.
Megjithatë, gjatë 37 viteve të tij si udhëheqës, ai i tejkaloi rivalët dhe, me ndihmën e ngushtë të Gardës Revolucionare, imponoi kontrollin e tij absolut në pothuajse çdo aspekt të jetës politike të vendit.
Mojtaba Khamenei gjithashtu nuk ka kredenciale fetare dhe, ndryshe nga i ati, nuk ishte një figurë e fuqishme politike në vetvete. Në vend të kësaj, ai drejtoi zyrën e gjerë të të atit dhe rrjetin e kontakteve të saj në të gjithë vendin dhe ndërtoi lidhje të ngushta me Gardën. Mendimet, autoriteti dhe aftësia e tij mbeten një fletë e bardhë, megjithëse duket e mundshme që Garda do të mbetet qendrore në mënyrën se si ai sundon.
Me Iranin ende të zhytur në konflikt pavarësisht armëpushimit të përkohshëm, me ekonominë e tij ende të mbytur nga sanksionet dhe me periudha të mëtejshme trazirash masive si ajo e shtypur me dhunë në janar, udhëheqësi i vendit mbetet një shifër e panjohur.", shkruan Reuters./
